МОНГОЛ УЛСЫН ТУХАЙ 

Монгол улс Төв Азийн зүүн хэсэгт байрлах бөгөөд 2.8 сая хүн амтай. Нутаг дэвсгэр нь 1.56 сая хавтгай дөрвөлжин км бөгөөд өмнө талдаа Хятад улстай 4.677 км хиллэж, хойд талдаа ОХУ-тай 3.485 км зайд хиллэдэг.

Монгол улс онгон байгаль, нүүдлийн соёл иргэншил, зочломтгой  хүн ард болон баялаг түүхээрээ алдартай улс билээ. Зөвлөлт Холбоот Улс задрах үед улс төрийн эрчимтэй шинэчлэл Монгол улсад явагдсан бөгөөд 1990-д оны үеэс ардчилсан, чөлөөт зах зээлийн эдийн засагт шилжсэн юм.

Монгол орон нүүрс төдийгүй зэс, алт, төмрийн хүдэр, тугалга, молибден зэрэг ашигт малтмалаар баялаг улс юм.

Монгол улсын эдийн засаг ойрын жилүүдэд үлэмж өсөх боломжтой юм. 2014 оны дунд үед төмөр замын дэд бүтэц, хилийн боомтуудыг үлэмж сайжруулах зэргийг хамарсан, дэд бүтцийн, гурван талт хэд хэдэн гэрээ хэлцлийг ОХУ, БНХАУ-тай Монгол улс байгуулсан юм.

Эдгээр гэрээ, хэлцлүүдийг 2015 оны дунд үед үргэлжлүүлэн бататгаж, Монгол улсаар дамжин өнгөрөх Эдийн Засгийн гурван талт Коридор байгуулах заавар, журмуудыг хамарсан Харилцан Ойлголцлын Санамж Бичгийг ОХУ, БНХАУ, Монгол улсын Засгийн Газрууд байгуулж, гарын үсэг зурсан юм. Түүнчлэн, Эдийн Засгийн тус Коридорын дагуу хийгдэх олон улсын худалдааг хөгжүүлэх, гурван улсын хоорондын хилийн боомтуудыг сайжруулахаар хамтран ажиллах зэрэг асуудлыг хамарсан, үндсэн гэрээ хэлцлүүдийг байгуулсан билээ.  

Эдийн Засгийн гурван талт Коридор нь зөвхөн эдгээр гурван улсын хоорондын худалдааны хэмжээг нэмэгдүүлэх төдийгүй Төв Ази, Европ тивийн хоорондын, газарт-суурилсан худалдааг нэмэгдүүлэх зорилготой юм. Эдийн Засгийн тус Коридор нь Хятадын Торгоны шинэ Замыг ОХУ-ын төмөр замын төлөвлөлттэй холбож байгаа бөгөөд Монгол улсын Төмөр замын бодлоготой уялдан нийцэж байгаа юм.  

Төмөр замын энэ шинэ дэд бүтэц нь экспортын зах зээлүүд рүү нэвтрэх боломжийг Монгол улсад нээн өгч, тус улсын ашигт малтмал, байгалийн баялгийг эргэлтэд оруулж, үйлдвэрлэл, түүхий эд материал, хөдөө аж ахуй, аялал жуулчлал болон бусад салбаруудыг дэмжин хөгжүүлэх боломж олгох учир Монгол улсын эдийн засагт үлэмж ашиг тустай үр нөлөө үзүүлэх юм. 

2014 оныг бүрэн хамарсан, Монгол улсын эдийн засгийн мэдээлэл:

ДНБ-ий өсөлт, 2014 онд:                             7.8% (2013: 11.7%)

Инфляци, 2014 оны дундаж:                       12.8% (2013: 8.6%)

Экспортын үндсэн зах зээл, 2014 онд:       Хятад 87.8%, (2013: Хятад 86.8%)

Засгийн Газрын төсөв:                                 Хомсдолтой байгаа

2014 оны экспорт:                                         5.7 тэрбум ам. дол (2013 онд 4.2 тэрбум)

Гадаадын нийт хөрөнгө оруулалт, 2014 онд:   382 сая ам дол (2013 онд 2.1 тэрбум)

(Эх сурвалж: Монгол улсын статистикийн эмхэтгэл, 2014, Монгол Банк, Дэлхийн Банк)

 

Монгол улсын хөрөнгө оруулалтын орчин

Хөрөнгө оруулалтын тухай Хууль

  • 2013 оны 11-р сараас хүчин төгөлдөр хэрэгжиж эхэлсэн, Хөрөнгө Оруулалтын тухай Хууль нь гадаадын болон дотоодын хөрөнгө оруулагч нарыг ижил тэгш эрхээр хангах, дотоодын, эсвэл гадаадын хөрөнгө оруулагч нарт ялгавартай хандахгүй байх зорилготой хууль юм.
  • Гадаад ажилтнуудыг ажиллуулах боломжтой тоог энэ шинэ хуулиар нэлээд нэмэгдүүлж, Монгол улсад оруулах/гаргах өмч хөрөнгийн хөдөлгөөнд хязгаар тавихгүй болгож, хөрөнгө оруулалтыг дэмжиж, хөрөнгө оруулагчдын өмч хөрөнгийг улсын орлого болгохоос хамгаалах заалтууд энэ хуульд нэмэгдэж, ирээдүйд санал болгож болзошгүй аливаа өөрчлөлтийг батлахад өндөр босго тогтоосон юм.
  • Хөрөнгө оруулалтын хэмжээнд үндэслэн, Хөрөнгө оруулагч нарт тодорхой хугацаанд (5-15 жил) татварын тогтвортой байдлын сертификат олгох бөгөөд татварын болон үйл ажиллагааны орчныг тогтвортой болгох, үлэмж хэмжээний хөрөнгө оруулалтын (> 300 сая ам. доллар) хувьд Хөрөнгө Оруулалтын Гэрээний нөхцлийг харилцан тохиролцох боломж олгосон юм.
  • Хэрэв хөрөнгө оруулагч нь гадаадын “Төрийн өмчит аж ахуйн нэгж” буюу 50% болон түүнээс дээш хэмжээгээр гадаад орны Засгийн Газар хувь эзэмших бол ийм хөрөнгө оруулалтын 33% -с илүү хөрөнгө оруулалтыг Монгол улсын Хөрөнгө оруулалтыг зохицуулах, захиргааны байгууллагаар батлуулах шаардлагатай бөгөөд бусад нөхцөлд хөрөнгө оруулалтын хэмжээнд хязгаар тавихгүй юм.
  • Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг үзэх болон Аспайр компанид эдгээр нөхцөл хэрхэн нөлөөлөхийг мэдэхийг хүсвэл энд дарна уу.

Гадаад валютын солилцооны ханш

  • Сүүлийн 18 сарын хугацаанд ам. доллартай харьцах монгол төгрөгийн ханш үлэмж буурч, 1,714.6 (2014 оны 1-р сард) байснаас 1,903.2 (2015 оны 6-р сард) болсон юм.
  • Экспортын хэмжээ нэмэгдэх, худалдаа өргөжих, тайлан тэнцэл сайжрах үед гадаад валютын солилцооны ханш урт хугацаанд сайжирна хэмээн үзэж байна.

Ашигт Малтмалын тухай Хууль (2014)

  • Хайгуул явуулах боломжит газрын хэмжээ 8% байснаас 20% болж нэмэгдэв.
  • Хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохыг зогсоосон хоригийг цуцлав.
  • Хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн анхны хугацаа 9 жил байсныг 12 жил болгож, дахин 3 жилээр сунгуулах сонголттой болгов.
  • Хайгуулын лицензүүдийг шилжүүлэхийг зөвшөөрч, хөрөнгө босгох баталгаа болгож тусгай зөвшөөрлүүдээ ашиглахыг хайгуулын компаниудад хязгаарладаг байсныг зогсоов.

Зээлийн үнэлгээ

Үнэлгээ

S&P индекс

(2015 оны 4-р сар)

Moody’s байгууллага

(2014 оны 7-р сар)

Fitch байгууллага

(2014 оны 12-р сар)
Урт хугацаа B+ B2 B+
Богино хугацаа B NP B
Хэтийн төлөв Сөрөг Сөрөг Хариулт байхгүй.